CÔNG DỤNG CỦA LỬA TRONG SINH TỒN VÀ CÁCH TẠO RA LỬA

CÔNG DỤNG CỦA LỬA TRONG SINH TỒN VÀ CÁCH TẠO RA LỬA

Công dụng và cách tạo ra lửa

CÔNG DỤNG CỦA LỬA TRONG VIỆC SINH TỒN

Lửa đóng vai trò không hề nhỏ khi bị lạc hoặc sinh tồn nơi hoang dã

Nếu không may bạn bị lạc vào rừng hoặc nơi hoang dã thì bạn cần phải tìm kiếm được 2 thứ thiết yếu sau để sinh tồn, đó chính là nước và lửa. 

Lửa có rất nhiều tác dụng và là công cụ quan trọng trong quá trình sinh tồn của bạn nên việc hiểu rõ và sử dụng hiệu quả nó nhất là điều rất cần thiết, cụ thể:

1/ Lửa giúp sưởi ấm, hong khô đồ

Công dụng quan trọng đầu tiền cần phải nói đến là sưởi ấm. Đặc điểm khí hậu của đa số các khu rừng nước ta là nắng gắt vào ban ngày nhưng lại lạnh vào sương vào ban đêm (càng cao thì càng lạnh). Chính vì thế bạn lửa là một công cụ hữu ích để sưởi ấm cơ thể tránh bị cóng khi màn đêm buông xuống.

Ngoài ra, khi cơ thể & đồ đạc bị ướt mưa hoặc lội qua suối thì lửa cũng là giải pháp tốt để hong khô, làm ấm cơ thể chống bị mất nhiệt.

2/ Làm vũ khí, xua đuổi thú dữ, côn trùng:

Lửa là yếu tố quan trọng nhất ở nơi trú ẩn, Lửa giúp soi sáng trong bóng tối lạnh lẽo và khói có thể xua đuổi một số động vật, côn trùng muỗi mòng … khỏi nơi chúng ta đang  trú ẩn.

Lửa còn là một vũ khí hữu dụng, một khúc cây đang cháy có thể dùng làm vũ khí để chống trả hay xua đuổi mãnh thú. Hoặc dùng để đốt một đầu cây, tạo thành mũi nhọn để làm vũ khí. Lửa cũng có thể thay cưa, rìu trong việc cắt cây để dựng nhà, làm nơi trú ẩn.

3/ Công cụ để tìm kiếm thức ăn

Lửa và khói giúp hun đuổi cho ong bay ra khỏi tổ để chúng ta có thể lấy mật và nhộng.

Lửa còn dùng để xua đuổi thú ra khói nơi ẩn náu để xua chúng rơi vào bẫy hoặc bị đón bắt.

Lửa dùng để soi cá và các động vật khác để dễ dàng tìm kiếm thức ăn ban đêm.

4/ Nấu ăn, đun sôi, hun khói sấy khô dự trữ thức ăn, khử trùng các đồ vật.

Đun sôi tạo nên nước sạch, làm chín thức ăn và sử dụng để hơ các vật dụng khử trùng cũng là một trong những công dụng thường được nhắc đến của lửa mà chúng ta không thể bỏ qua. Lửa và khói còn được dùng để sấy khô thức ăn, dự trữ thực phẩm lâu dài.

(tham khảo sấy khô dự trữ thức ăn – thời gian dự trữ)

5/ Phát tín hiệu SOS – bằng lửa hoặc khói.

Ngoài ra, lửa còn là một trong những tín hiệu báo cứu hộ cực kỳ hiệu quả để các lực lượng cứu hộ có thể phát hiện và tìm thấy bạn trong trường hợp khẩn cấp. Chính vì thế mà cách tạo lửa bằng các vật dụng đơn giản chính là một trong những kỹ năng bạn cần có để sinh tồn hoặc trở thành một phượt thủ chính hiệu, đảm bảo an toàn cho chính bản thân mình trong trường hợp có chuyện xảy ra.

Tham khảo thêm các cách phát tín hiệu SOS

CÁCH TẠO RA LỬA

Để tạo ra lửa có nhiều phương pháp khác nhau bằng những vật liệu có thể tìm thấy tại chỗ hay chuẩn bị sẵn từ trước:

1/ Bằng diêm, bật lửa, đá đánh lửa

Các tạo ra lửa đơn giản và nhanh nhất là từ diêm, bật lửa, đây là những công cụ hiệu quả nhất.

Đánh Diêm

Những người thường xài diêm, người ta biết cách che gió cho que diêm khi đánh vừa xòe lửa ra cho diêm không bị tắt, tiết kiệm được những que diêm. Các hướng đạo sinh trước đây đã được các huynh trưởng hướng dẫn cách sử dụng diêm. Hạn chế trong vòng 2,3 que diêm phải nhóm cho được một bếp lửa.

Những người thường xài diêm, người ta biết cách che gió cho que diêm, để khi đánh lửa xòe ra mà diêm không bị tắt, tiết kiệm được những que diêm. Các Hướng đạo sinh trước đây đã được các huynh trưởng hướng dẫn cách sử dụng diêm. Hạn chế trong vòng 2,3 que diêm phải nhóm cho được một bếp lửa.

Khi đánh diêm, phải dùng một hay cả hai lòng bàn tay để che gió và đứng quay lưng về hướng gió.

Tạo lửa bằng diêm hiệu quả đúng cách

.   Trong một số trường hợp bạn có mang theo bật lửa nhưng bật lửa của bạn lại hết ga. Bạn có thể sử dụng cách tạo lửa dưới đây.

+ Bước 1: Bạn hãy đặt giấy lên mặt phẳng khô ráo.

+ Bước 2: Tiến hành lăn bánh xe của bật lửa lên giấy để có được các vụn đá lửa.

+ Bước 3: Bạn hãy tiến hành thu thập các mảnh của vụn đá lửa và sau đó xoắn giấy lại sao cho các vụn đá lửa nằm gọn bên trong.

+ Bước 4: Đưa giấy đã xoắn cùng vụn đá lửa tới gần bật lửa và tiến hành bật lửa.

Mặc dù bật lửa đã hết ga và không còn đủ năng lượng để tạo ra ngọn lửa. Tuy nhiên, nó có thể khiến các vụn đá bên trong tờ giấy bốc cháy và tạo nên ngọn lửa một cách thần kỳ.

Bộ đánh lửa

Với diêm và bật lửa chúng sẽ khó sử dụng hơn khi bị ướt, thay vào đó bạn có thể trang bị thêm một bộ đá đánh lửa sử đụng khi cần thiết.

Cách sử dụng đá đánh lửa cũng khá đơn giản, bạn chỉ cần dùng 1 thanh kim loại (dao) để cạ chúng vào nhau và tạo ra tia lửa. Tia lửa gặp vật dễ cháy ( bông, mạt magie, hóa chất dễ cháy, xăng dầu, bùi nhùi tẩm xăng dầu…) và bắt lửa, tạo ra ngọn lửa cho bạn.

Bùi Nhùi, Chất Dẫn Lửa

Trước khi muốn làm ra lửa, các bạn phải chuẩn bị một số bùi nhùi hay vật dẫn lửa. Đây là những vật tơi, xốp, khô, dễ bắt lửa, dễ cháy.

Nếu gặp thời tiết tốt và khô ráo thì chúng ta dễ dàng tìm thấy những vật liệu để dẫn lửa như: cành cây khô, lá khô, cỏ khô, hoa khô, tre khô, trái gòn khô, dương xỉ, rêu hay địa y khô, vỏ cây khô, trái thông khô, lông chim, tổ chim, phân khô của súc vật…

Bùi nhùi giúp tạo ra lửa dễ dàng hơn

Nếu gặp thời tiết xấu, ẩm ướt, các bạn cố tìm cho được những loại cây có tinh dầu như: thông, tùng, song tử diệp… Dùng dao hay rìu bửa bỏ lớp vỏ ẩm ướt bên ngoài, rồi lấy phần lõi bên trong vạt thật nhỏ như dăm bào… Các bạn cũng có thể tìm thấy các vật dẫn lửa dưới các tảng đá, trong những bọng cây, hay dưới các lớp lá khô…

Nếu không tìm được các chất dẫn lửa thiên nhiên, các bạn có thể dùng giấy vụn, vải xé nhỏ, băng gạc và bông gòn trong túi cứu thương, bông gòn trong áo bông, mỡ động vật, kem nhóm lửa, xăng dầu (nếu có)….

Sau khi có chất dẫn lửa rồi, các bạn chọn những cành hay dăm khô thật nhỏ cỡ que diêm (nếu không có thì phải chẻ), sắp chụm lại thành hình nón, rồi đốt lửa lên cho cháy. Khi lửa đã cháy các bạn mới chất thêm những cành cây lớn hơn một tí (cỡ chiếc đũa hay ngón tay), khi lớp củi này đã bắt lửa và cháy lên thì mới chất củi lớn vào. Các bạn có một bếp lửa như ý.

Cách nhóm lửa

2/ Bằng pin, sạc dự phòng, pin điện thoại

Dùng Pin Tiểu Và Giấy Bạc

Cắt hoặc xé vát chéo sao cho phần giữa của giấy bạc gói kẹo cao su (hay vỏ trong của bao thuốc lá) mảnh và nhỏ khoảng 2mm. Nếu bạn để phần giữa mảnh giấy bạc quá to thì lượng điện tạo ra nhỏ sẽ không lớn hơn sức tải của phần giữa mảnh giấy, khiến mảnh giấy không thể bốc cháy được. Bạn có thể thay pin tiểu bằng pin điện thoại, pin 9v…

Tạo lửa bằng pin tiểu và giấy bạc

Sau đó gắn một đầu giấy bạc vào cực âm (hoặc dương) pin.Cuối cùng, bạn gắn đầu giấy thứ hai vào cực còn lại của viên pin và chờ đợi.

Tạo Lửa Dùng Pin Hay Bình Điện (Accu)

Nối hai đầu dây điện vào hai cực âm dương rồi đánh vào nhau. Nếu cường độ đủ mạnh và bùi nhùi dễ bắt lửa (có tẩm xăng dầu càng tốt), thì sau vài lần đánh, lửa sẽ bùng cháy (các bạn cần đánh nhanh và liên tiếp).

 Dùng Pin Và Len Thép (Batteries And Steel Wool)

Tạo lửa từ pin
Tạo lửa bằng pin và bùi nhùi thép

Cách làm này thật đơn giản, bạn chỉ cần dùng tay làm tơi một mảnh len thép rồi chà sát mặt tiếp xúc của pin vào mảnh len thép để tạo lửa. Bất kỳ pin nào cũng tạo lửa được, nhưng loại pin 9 volt dễ tạo lửa nhất. Khi có đốm lửa thì bạn nhẹ nhàng thổi vào nó rồi chuyển vào tổ bùi nhùi. Ngọn lửa của len sẽ bị tàn lụi nhanh chóng nên bạn phải nhanh tay làm việc này. Cách tốt nhất là bạn hãy kẹp sẳn len nùi len thép này giữa mớ bùi nhùi rồi hãy chà pin lên len thép, sau khi có đốm lửa thì bạn chỉ cần lật úp tổ bùi nhùi thì lửa sẽ bốc cháy.

3/ Bằng thấu kính: Nước, kính lúp, đáy lon nhôm, kim loại phản quang tốt

Tạo lửa bằng thấu kính

Đây cũng là một phương pháp khá dễ dàng, chỉ cần trời nắng và các bạn có một cái thấu kính hội tụ. Thấu kính hội tụ có thể lấy từ các vật dụng thông thường như kính lúp, ống dòm, ống kính máy ảnh, kính lão cao độ, đít chai tròn …

Các bạn đưa thấu kính lên, đặt thẳng góc với mặt trời, đoạn xê dịch sao cho điểm sáng hội tụ gom lại thành một đốm trắng nhỏ nhất, chiếu thẳng vào mớ bùi nhùi dễ cháy. Vài giây sau khói sẽ bốc lên. Chờ khi thấy có điểm lửa, các bạn cầm bùi nhùi lên thổi nhè nhẹ, lửa sẽ bùng lên.

Lưu ý: thổi lửa từ bùi nhùi đang cháy ngún để cho ngọn lửa cháy bùng lên là cả một kinh nghiệm và nghệ thuật. Không thể thổi quá mạnh hay quá yếu mà thổi nhè nhẹ, khi thấy khói càng lên nhiều thì càng tăng cường cường độ và cho thêm bùi nhùi vào, cho đến khi lửa cháy bùng lên.

Tạo lửa từ thấu kính
Tạo lửa bằng thấu kính

Tạo thấu kính bằng nước

Cách 1: Lấy một bóng đèn tròn cũ, khoét bỏ phần lõi. Cho nước vào trong, lắc mạnh để rửa sạch bóng đèn. Làm lại vài lần để bóng đèn trở nên trong suốt. Sau đó, đổ đầy nước vào bóng đèn, bịt chặt phần đầu bóng lại. Như vậy bạn đã tạo ra một chiếc kính lúp rồi.

Tiếp đó, dùng bóng đèn chiếu ánh sáng mặt trời vào tờ báo cũ. Một lúc sau, tờ báo sẽ bốc cháy.

 Cách 2Lấy một chiếc bát nhỏ rồi lót mặt trong của bát bằng một miếng màng nilon bọc thực phẩm. Đổ đầy nước vào bát rồi túm miếng nilon để tạo thành một quả bóng nước. Vặn thêm vài vòng phần cuống quả bóng cho quả bóng căng lên.

Dùng quả bóng nước bạn vừa tạo ra để tập trung ánh mặt trời lên mảnh giấy tối màu. Miếng giấy sẽ bốc cháy sau vài phút.

Tạo lửa bằng nước
Tạo thấu kính bằng nước

Cách 3: Lấy một khung ảnh, bọc lại bằng một miếng nilon bọc thực phẩm rồi đặt lên một giá đỡ cao từ 30- 60cm. Cẩn thận đổ nước ấm lên miếng bọc thực phẩm. Bạn sẽ thấy miếng bọc thực phẩm trũng xuống và tạo thành một thấu kính.

Dùng một ít cỏ khô đặt vào nơi tập trung ánh sáng dưới khung ảnh. Ngay lập tức cỏ khô sẽ bốc khói và bắt lửa một cách tự nhiên.

Cách 4: Đổ đầy nước vào một chai nhựa trong suốt có phần phình ra giống một quả bóng. Điều chỉnh sao cho ánh nắng qua chai nhựa tập trung tại một điểm trên nhúm cỏ khô. Thêm một chút lá khô, kết hợp thổi nhẹ sẽ là lá khô bốc cháy.

Tạo lửa từ đáy lon nhôm/kim loại phản quang

Tất cả những gì bạn cần là một vỏ lon nước ngọt bằng nhôm/ kim loại phản quang tốt hình cầu lõm (parapol), một thanh sô-cô-la/ kem đánh răng/ đất sét và một ngày đầy nắng.

Mở thanh sô-cô-la và bắt đầu xát nó trên mặt lõm của đáy lon nước ngọt. Dùng giấy lau chà sát lên đó theo kiểu đánh bóng. Lau sạch, rồi lại chà thêm Sô-cô-la, sau đó tiếp tục đánh bóng. Lập lại động tác đánh bóng cho đến khi đáy lon có thể chiếu sáng như một tấm gương. Nếu bạn không có sô-cô-la thì có thể dùng kem đánh răng hoặc đất sét cũng được. Ở đây, Sô-cô-la thay kem đánh răng, đất sét hoạt đông như chất bôi trơn và mài mòn đáy nhôm của lon.

Tạo lửa từ đáy lon nhôm hoặc từ vật phản quang tốt

Sau khi đánh bóng bạn có một gương parabol. Hướng đáy lon thẳng góc với mặt trời, và tìm điểm hội tụ ánh sáng. Khi bạn đưa một mảnh giấy từ xa đến gần dần so với đáy lon cho đến một khoảng cách mà điểm sáng hội tụ có kích thước nhỏ nhất (chính là lúc có sức nóng mạnh nhất). Nếu khoảng cách gần quá thì dùng sáng hội tụ cũng không phải là nhỏ nhất. Đặt bùi nhùi về phía trước của đáy lon với khoảng cách như bạn đã xác định được thì trong một vài giây, bạn sẽ có một ngọn lửa.

4/ Bằng Ma Sát

Dùng Khoan Cần Cung

Đây có thể là cách khó nhất so với các phương pháp khác, nhưng nó khả thi và hiệu quả. Có những kỹ thuật khác nhau mà bạn có thể sử dụng để tạo ra lửa bằng cách ma sát, nhưng quan trọng nhất là loại gỗ mà bạn sử dụng làm bàn lửa và trục xoáy.

Trục xoáy là một thanh gỗ mà bạn sẽ sử dụng để quay nhằm tạo ra ma sát giữa nó và một mảnh gỗ được gọi là bàn lửa. Nếu bạn tạo ra đủ sự cọ sát giữa trục xoáy và bàn lửa, bạn có thể tạo ra một sức nóng đủ để tạo ra một ngọn lửa. Cây bông gòn, cây bách xù, cây dương, liễu, gỗ tuyết tùng, cây bách, và quả óc chó là những vật liệu tốt nhất để làm bộ bàn lửa và trục xoáy.

Trước khi bạn có thể sử dụng gỗ để bắt đầu tạo lửa dựa trên ma sát thì gỗ phải thật là khô.

Tạo lửa bằng ma sát - khoan cung
Tạo lửa bằng ma sát

Là một cây tròn, đường kính cỡ 2cm, dài khoảng 30-40cm, làm bằng xương hoặc các cây gỗ cứng. Đầu trên tròn, có thể thoa thêm dầu mỡ để giảm ma sát. Đầu dưới hơi nhọn.

Khi khoan, cố gắng giữ cho mũi khoan thẳng góc với bàn ma sát. Lúc đầu khoan chậm và đều cho đến khi thấy khói bốc lên thì khoan nhanh dần, nhanh dần cho đến khi qua khe của bàn ma sát thấy có đốm lửa thì lấy bàn ma sát ra, thêm bùi nhùi và và thổi nhè nhẹ cho lửa bùng lên.

Đánh Lửa Bằng Khoan Bánh Trớn

Tạo lửa bằng ma sát - làm khoan bánh trớn

Đây là công cụ đánh lửa của thổ dân Iroquois ở Bắc Mỹ. Thay vì sử dụng cần cung thì họ sử dụng một bánh trớn làm bằng gỗ cứng và nặng gắn cố định vào mũi khoan. Dùng một miếng ván có đục lỗ ở giữa rộng hơn mũi khoan một tí. Lấy một sợi dây, hai đầu dây cột vào hai đầu tấm ván và giữa dây luồn qua một lỗ trên mũi khoan. Khi chuyển động miếng ván lên xuống sẽ làm quay bánh trớn, như thế mũi khoan sẽ vận hành.

Tạo Lửa Bằng Cách Xe Tay

Tạo lửa bằng cách xe tay đơn giản

Người Navajo sử dụng đôi bàn tay của họ để xe tới lui một mũi khoan trên một bàn ma sát (như các phương pháp trên). Để thực hiện phương pháp này, ngoài việc bạn phải có một bàn tay chai đá thì cũng cần phải có sức khỏe và sự kiên nhẫn.

Đường dẫn xem video minh họa: https://www.youtube.com/watch?v=0WjHZJbebJc

Một Cách Khoan Khác

Nếu có hai người thì các bạn không cần phải dùng cần cung hay xe bằng tay mà chỉ cần một sợi dây dài khoảng 1 mét, quấn hai vòng quanh mũi khoan. Một người giữ mũi khoan còn một người kéo tới lui cho tới khi bốc khói.

Tạo lửa bằng ma sát - cách khác

Cưa Bằng Tre

Các bạn dùng tre hay nứa khô và ráo, chẻ làm đôi, một thanh để nguyên, một thanh thì cắt một vết ngang thân tạo thành một khe nhỏ trổ sang bên kia. Độn bùi nhùi (cạo ra từ thân tre) vào dưới vết cắt, đặt thêm vài que tre nhỏ để cố định bùi nhùi. Chống thanh tre nguyên một đầu vào bụng, một đầu vào đất. Đặt thanh tre có khe lên (nhớ nắm cả những que nhỏ cố định bùi nhùi) và kiên nhẫn cưa, lúc đầu cưa chầm chậm, khi thấy bắt đấu bốc khói thì tăng dần nhịp độ cho đến khi thấy lửa thì cho thêm bùi nhùi vào và thổi cho bùng lửa lên.

Đường dẫn xem video minh họa: https://www.youtube.com/watch?v=LsSRuDlQTVQ

Tạo lửa bằng cưa tre

Lưu ý: các bạn có thể làm ngược lại. Đặt thanh tre cắt khe úp xuống, bên dưới có bùi nhùi, dùng tay cố định. Tay kia cầm thanh tre nguyên để cưa (xem hình vẽ minh họa).

Kéo Bằng Dây

Dùng chân cố định một thân cây tròn khô. Nhét một nắm bùi nhùi vào dưới thân cây. Lấy một sợi dây dẻo, bền, chắcvòng qua thân cây, chỗ có nắm bùi nhùi. Hai tay cầm lấy hai đầu dây kéo lên kéo xuống đều đều cho đến khi thấy bùi nhùi bốc khói thì kéo nhanh dần. Lúc bùi nhùi bén lửa thì cầm thổi cho lửa bùng lên.

Bằng Ống Tre Và Pít Tông

Đây là cách lấy lửa rất cầu kỳ của thổ dân Semelai vùng Malaysia. Họ dùng một lóng tre khô và một pít tông bằng gỗ cứng phù hợp với ống tre. Đầu pít tông họ khoét lõm và vấn nhứng sợi bằng thớ của tre hay của các loại thực vật khác cho vừa với ống tre, bên trong ống tre được bôi mỡ cho trơn. Pít tông được họ bơm lên xuống bằng tay, tạo ra một sự ma sát làm nóng không khí trong ống tre lên cực độ. Những mùn than từ sợi thực vật do ma sát sẽ rơi xuống búi nhùi dưới ống tre và bắt lửa. Họ lật ngược và rúi piton ra, lửa sẽ bám theo đầu lõm của piton.

Tao lửa từ ống tre của người Semelai

Tạo Lửa Bằng Cách Bằng Bàn Đẩy

Tạo lửa bằng ma sát - bàn đẩy

Người ta dùng một thanh gỗ khoét một đường mương dài, đầu đường mương để sẵn một nhúm bùi nhùi dễ cháy. Dùng một que gỗ cứng và tròn có đầu vừa với đường mương. Kê một đầu thanh gỗ lên chân rồi dùng sức liên tục đẩy mạnh que gỗ tròn về phía trước. Sự ma sát tạo ra nhiệt rồi dần dần thành lửa bám vào nhúm bùi nhùi.

Thổi Bùng Ngọn Lửa

Khi thấy khoan bắt đầu bốc khói thì khoan nhanh hơn cho đến khi thấy có đốm lửa thì dùng cây nhỏ khều xuống bùi nhùi (A) cầm bùi nhùi lên bằng hai bàn tay, ép hai bên vào (B) thổi nhè nhẹ, khói càng nhiều thì thổi càng mạnh cho đến khi lửa bùng lên.

Cách thổi bùng ngọn lửa mới chớm

Lưu ý: thổi lửa từ bùi nhùi đang cháy ngún để cho ngọn lửa cháy bùng lên là cả một kinh nghiệm và nghệ thuật. Không thể thổi quá mạnh hay quá yếu mà thổi nhè nhẹ, khi thấy khói càng lên nhiều thì càng tăng cường cường độ và cho thêm bùi nhùi vào, cho đến khi lửa cháy bùng lên.

Cuocsongantoan – Sưu tầm

Cấp cứu – sơ cứu kỹ năng Sinh tồn

CHÚC BẠN NHIỀU NIỀM VUI VÀ HẠNH PHÚC!!!